การอุปสมบท


การบวชในพระพุทธศาสนา

พระนิพนธ์สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณวงศ์

******************

ศัพท์ว่า บวช มาจากศัพท์บาลีว่า “ ปัพพัชชา ” ( ซึ่งมาจาก ป + วัช + ธาตุ) หมายความว่า ออก หรือเว้นจากความพันพัวกับการครองเรือน ตลอดไปถึงจากความประพฤติชั่ว ได้แก่การหลีกออกจากบ้านเรือนไปหาที่สงัด ที่ไกลจากบ้านเรือน เช่น ในป่า ทำที่พักพออาศัยอยู่ได้ เช่น บรรณศาลา (ทับใบไม้) เพื่อทำความสงบระงับชั่วคราวบ้าง ตลอดไปบ้าง เขาถือกันว่าเป็นการประกอบการกุศลหรือบุญอย่างสูง มีมาก่อนแต่พระพุทธเจ้าได้ตรัสรู้นาน รายละเอียดพร้อมเพิ่ม

อ่านรายละเอียดเกี่ยวกับการ บรรพชา และ อุปสมบททั้ง ๒ แบบ   แบบ อุกาสะ      แบบ เอสาหัง

พิธีกรรมเกี่ยวกับการบวช

คลิกดูรายละเอียดพิธีกรรมการบวช

 การเตรียมตัวก่อนบวช ผู้จะบวชเรียกว่า อุปสัมปทาเปกข์ หรือ นาค ซึ่งต้องท่องคำบาลีหรือที่เรียกกันว่าขานนาคให้คล่องเพื่อใช้ในพิธี โดยต้องฝึกซ้อมกับพระอาจารย์ให้คล่องก่อนทำพิธีบวชเพื่อจะได้ไม่เคอะเขิน

นอกจากนี้มีหลายสิ่งหลายอย่างที่ต้องคิด ต้องเตรียมตัว และทำเมื่อคิดจะบวชดังต่อไปนี้ อย่างไรก็ตาม ไม่ใช่ว่าจะต้องทำทั้งหมดเพราะว่าทั้งนี้ให้คำนึงถึงความเหมาะสม และกำลังทรัพย์ด้วย ขั้นตอนบางอย่างไม่จำเป็นต้องมีก็ได้ 

– เครื่องอัฏฐบริขาร
– ของที่ต้องใช้ในการบวช
– คำขอขมาเพื่อลาบวช
– การบวชนาค แห่นาค


เครื่องอัฏฐบริขารและเครื่องใช้อื่นๆ ที่ควรมีหรือจำเป็นต้องใช้ได้แก่ช้อื่นๆ ที่ควรมีหรือจำเป็นต้องใช้ได้แก่

๑. ไตรครอง ได้แก่ สบง๑ ประคตเอว๑ อังสะ๑ จีวร๑ สังฆาฏิ๑ ผ้ารัดอก๑ ผ้ากราบ๑

๒. บาตร แบบมีเชิงรองพร้อมด้วยฝา ถลกบาตร สายโยค ถุง ตะเคียว

๓. มีโกน พร้อมทั้งหินลับมีดโกน

๔. เข็มเย็บผ้า พร้อมกล่องเข็มและด้าย

๕. เครื่องกรองน้ำ (ธมกรก๖. เสื่อ หมอน ผ้าห่ม มุ้ง ๗. จีวร สบง อังสะ ผ้าอาบ ๒ ผืน (อาศัย) ๘. ตาลปัตร ย่าม ผ้าเช็ดหน้า ร่ม รองเท้า๙. โคมไฟฟ้า หรือตะเกียง ไฟฉาย นาฬิกาปลุก๑๐. สำรับ ปิ่นโต คาว หวาน จานข้าว ช้อนส้อม ผ้าเช็ดมือ 

๑๑. ที่ต้มน้ำ กาต้มน้ำ กาชงน้ำร้อน ถ้วยน้ำร้อน เหยือกน้ำและแก้วน้ำเย็น กระติกน้ำแข็ง กระติกน้ำร้อน
๑๒. กระโถนบ้วน กระโถนถ่าย
๑๓. ขันอาบน้ำ สบู่และกล่องสบู่ แปรงและยาสีฟัน ผ้าขนหนู กระดาษชำระ
๑๔. สันถัต (อาสนะ)
๑๕. หีบไม้หรือกระเป๋าหนังสำหรับเก็บไตรครอง
ข้อที่ ๑-๕ เรียกว่าอัฏฐบริขารซึ่งถือเป็นสิ่งจำเป็นที่ขาดเสียมิได้ มีความหมายว่า บริขาร ๘ แบ่งเป็นผ้า ๕ อย่างคือ สบง ๑ ประคตเอว ๑ จีวร ๑ สังฆาฏิ ๑ ผ้ากรองน้ำ ๑ และเหล็ก ๓ อย่างคือ บาตร ๑ มีดโกน ๑ เข็มเย็บผ้า ๑ นอกจากนั้นก็แล้วแต่ความจำเป็นในแต่ละแห่งและกำลังทรัพย์

ของที่ต้องเตรียมใช้ในพิธี คือ

๑. ไตรแบ่ง ได้แก่ สบง ๑ ประคตเอว ๑ อังสะ ๑ จีวร ๑ ผ้ารัดอก ๑ ผ้ากราบ ๑
๒. จีวร สบง อังสะ (อาศัยหรือสำรอง) และผ้าอาบ ๒ ผืน
๓. ย่าม ผ้าเช็ดหน้า นาฬิกา
๔. บาตร แบบมีเชิงรองพร้อมด้วยฝา
๕. รองเท้า ร่ม 

๖. ที่นอน เสื่อ หมอน ผ้าห่ม มุ้ง (อาจอาศัยของวัดก็ได้)
๗. จานข้าว ช้อนส้อม แก้วน้ำ ผ้าเช็ดมือ ปิ่นโต กระโถน
๘. ขันน้ำ สบู่ กล่องสบู่ แปรง ยาสีฟัน ผ้าเช็ดตัว
๙. ธูป เทียน ดอกไม้ (ใช้สำหรับบูชาพระรัตนตรัย)
๑๐. ธูป เทียน ดอกไม้ *(อาจใช้แบบเทียนแพรที่มีกรวยดอกไม้ก็ได้ เอาไว้ถวายพระอุปัชฌาย์ผู้ให้บวช)

* อาจจะเตรียมเครื่องจตุปัจจัยไทยธรรมสำหรับถวายพระอุปัชฌาย์และพระในพิธีนั้นอีกรูปละหนึ่งชุดก็ได้ ขึ้นอยู่กับกำลังทรัพย์และศรัทธา 

บิดา มารดา และญาติผู้ใหญ่เพื่อลาบวช
กายกรรม วจีกรรม และมโนกรรม ที่ข้าพเจ้าได้เคยประมาทล่วงเกินท่านต่อหน้าก็ดี ลับหลังก็ดี ทั้งตั้งใจก็ดี มิได้ตั้งใจก็ดี ขอให้ท่านจงอโหสิกรรมแก่ข้าพเจ้านับแต่บัดนี้เป็นต้นไปจนตราบเท่านิพพานเทอญ

 การนาคและแห่นาค
การจัดกระบวนแห่ประกอบด้วยสิ่งต่อไปนี้ คือ
๑. หัวโต หรือห้วสิงโต (มีหรือไม่ก็ได้)
๒. แตร หรือ เถิดเทิง (มีหรือไม่ก็ได้)
๓. ของถวายพระอุปัชฌาย์ คู่สวด
๔. ไตรครอง ซึ่งมักจะอุ้มโดยมารดาหรือบุพการีของผู้บวช (มีสัปทนกั้น)
๕. ดอกบัว ๓ ดอก ธูป ๓ ดอก เทียน ๒ เล่ม ให้ผู้บวชพนมมือถือไว้ (มีสัปทนกั้น)
๖. บาตร และตาลปัตร จะถือและสะพายโดยบิดาของผู้บวช
๗. ของถวายพระอันดับ
๘. บริขารและเครื่องใช้อย่างอื่นของผู้บวช

เมื่อจัดขบวนเรียบร้อยแล้วก็เคลื่อนขบวนเข้าสู่พระอุโบสถ เวียนขวารอบนอกขันธสีมา จนครบ ๓ รอบ ก่อนจะเข้าโบสถ์ก็ต้องวันทาเสมาหน้าพระอุโบสถเสียก่อนว่า วันทามิ อาราเม พัทธะเสมายัง โพธิรุกขัง เจติยัง สัพพะ เม โทสัง ขะมะถะ เม ภันเต

เมื่อเสร็จแล้วก็โปรยทานก่อนเข้าสู่พระอุโบสถโดยให้บิดามารดาจูงติดกันไป อาจจะอุ้มข้ามธรณีประตูไปเลยก็ได้ เสร็จแล้วผู้บวชก็ไปกราบพระประธานด้านข้างพระหัตถ์ขวาขององค์พระ รับไตรครองจากมารดาบิดา จากนั้นจึงเริ่มพิธีการบวช

ที่มา: http://bannpeeploy.exteen.com/20080219/entry

ตัวอย่างการ์ดและป้ายการ์ดบวช การ์ดบวช2 การ์ดบวช3 ขอลาบวช บทสวด อนุโมทนาบุญ

การพับเหรียญสำหรับโปรยทาน

http://www.youtube.com/watch?v=vwzRhwYPVrE







http://www.youtube.com/watch?v=U41dIKVHLYs

ขั้นตอนการบวชพระ (ที่มา: เวบ Pantip)

ขั้นตอนของวัดโดยส่วนใหญ่
1. ตัดปอยผม   จะต้องมีใบบัวใบใหญ่ เพื่อใช้รับเศษผม  และกรรไกร  เพื่อนๆญาติๆ ก็จะทำการตัดปอยผม
2. โกนศีรษะ  ตรงนี้เป็นขั้นตอนของพระอาจารย์ ท่านจะโกนให้ครับ  เราดูเฉยๆ  ขั้นตอนนี้ ควรมีแชมพูให้นาคฟอกหัวก่อน เพื่อให้โกนง่าย
3. ขอขมาพ่อแม่ ญาติพี่น้อง เพื่อนฝูง   ตรงนี้  นาคจะมายกธูปเทียนแพ ขอขมาพ่อแม่ญาติพี่น้อง และ กล่าวลาบวช   เราก็นั่งน้ำตาไหลไปก็ละกัน
4. เดินแห่ไปอุโบสถ และ เวียนรอบพระอุโบสถ 3 รอบ  ในขั้นตอนนี้  แล้วแต่วัดนะครับ  บางวัดอนุญาตให้มีแตรวง กลองยาว  ให้ร้องรำทำเพลง   แต่บางวัดจะให้เดินแห่โดยสงบ   ผมแนะนำว่า ให้เดินอย่างสงบ และ สวดสรรเสริญพุทธคุณ ธรรมคุณ  สังฆคุณ ในแต่ละรอบ  จะดีกว่าครับ   ในขั้นตอนนี้  พ่ออุ้มบาตร ถือตาลปัตร  แม่ถือไตร   ญาติพี่น้องก็ถือหมอน ที่นอน กลด อัฏฐบริขาร  สังฆทาน
5. นาควันทาสีมา   นาคจะทำการกล่าวคำวันทาสีมาหน้าพระอุโบสถ  เป็นการทำความเคารพพระอุโบสถ
6. นาคเดินเข้าพระอุโบสถ   ตามความเชื่อเก่าๆ ก็คือ ต้องจับชายผ้าขาวของนาคส่งไปจนเข้าโบสถ์ ถึงจะได้บุญมาก โดยมากจะให้นาคเข้าโบสถ์ไปก่อน  ส่วนญาติพี่น้อง จะตามเข้าไป ก็ได้ครับ  แต่ต้องนั่งแยกจากหมู่สงฆ์ และนั่งฟังอย่างสงบ  อย่าเข้าไปคุย
7. นาควันทาพระประธาน  ด้วยคำกล่าวเดียวกับวันทาสีมา   เราก็ฟังเฉยๆละกัน
8. ต่อไปจะเข้าขั้นตอนของการบรรพชาก่อน  คือ บวชเณร    เราก็นั่งฟังไปครับ จะมีการวันทาพระอุปัชฌาย์ และถวายธูปเทียนแพต่อท่าน   เมื่อสมาทานศีล 10 และขอนิสสัย แล้ว จะให้หันไปรับผ้าไตรจากพ่อแม่   จากนั้น อุปัชฌาย์จะคล้องอังสะให้  แล้วออกไปเปลี่ยนเป็นห่มจีวร เป็นเณร
9. เณรเข้ามารับบาตรจากพ่อแม่   แล้วเข้ามาหาอุปัชฌาย์ ท่านจะบอกอัฏฐบริขาร   จากนั้นก็เริ่มกระบวนการซ้อมขานนาค (ซ้อมสวดอันตรายิกธรรม)  โดยพระคู่สวด  ท่านจะออกไปซักซ้อมการตอบคำถาม  แล้วจึงค่อยเริ่มจริง
10. เมื่อสวดอันตรายิกธรรมเรียบร้อย  จะเรียกว่าเป็น อุปสัมปทาเปกข์ (คือ บุคคลเตรียมอุปสมบท)   ซึ่งจะต้องเข้าไปกล่าวคำขออุปสมบท   แล้วก็นั่งคุกเข่า มาราธอนต่อเนื่อง  ราวๆ 10-15 นาที   นั่งจนปวดเมื่อยอย่างหนักเชียวครับ  เมื่อสวดครบ 3 ครั้ง ก็จะเป็นภิกษุโดยสมบูรณ์
11. หลังจากนั้น อุปัชฌาย์จะให้โอวาท  ก็แล้วแต่ว่าจะนานแค่ไหน  ก่อนจบ มักจะถวายปัจจัยแด่พระอุปัชฌาย์ และ พระคู่สวด  รวมถึง ไทยทาน
12. เมื่อพระท่านออกไปกันแล้ว  มักจะนิยมให้พระใหม่นั่งรับบาตร  โดยญาติพี่น้องก็จะถวายปัจจัย  เราก็ถวายใส่บาตรท่านครับ  ซึ่งปัจจัยที่ได้  พระก็มักจะเอาไป

ขั้นตอนการบรรพชา การอุปสมบท แบบละเอียดพร้อมภาพประกอบ

ทำบุญต่อครับ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

%d bloggers like this: